یکشنبه 7 خرداد 1397
بازدید امروز : 1024 نفر
موتور جستجوی سایت نیازمندیهای دانشجویی موتور جستجوی پیشرفته مقالات و تحقیقات و ...
تلگرام سایت تحقیق

موضوع : جنبش تنباكو
تحویل در محیط : word

عنوان سفارش :
جنبش تنباکو
تعداد صفحه :
21
قیمت :
2500 تومان

جنبش تنباكو كه نمونه‌اي موفقيت آميز از يك حركت عمومي در تاريخ معاصر ايران است، پيروزي خود را مرهون پيوند ويژه‌ي رهبران مذهبي و مردم بود. در واقع جنبش تنباكو كه در نهايت به انقلاب مشروطه و امضاي فرمان مشروطيت توسط مظفرالدين شاه قاجار در سال 1285 هجري شمسي انجاميد، يك بار ديگر پيوند ديرپاي روحانيت اصيل و مردم را نشان داد.
اين پيوند كه از يك سو پايه‌هاي مشروعيت سلطنت را متزلزل ساخته بود، از سوي ديگر اقتدار سياسي روحانيت را نيز افزايش داد و روحانيت را به عنصر اصلي هدايت كننده مقاومت‌هاي مردمي عليه استعمار و استبداد مبدل كرد .
مقدمه
اعطاي امتياز انحصار محصول توتون و تنباكوي ايران از مرحله‌ي كشت تا فروش در داخل و خارج كشور به مدت پنجاه سال به يك شركت انگليسي از سوي ناصرالدين‌شاه، تبعات و پيامدهاي زيادي را در ايران به همراه داشت و با مخالفت‌هاي شديد علما، بازرگانان و برخي از دولتمردان مواجه شد. در اين بين حكم تحريم استعمال توتون و تنباكو از سوي مرجع بزرگ شيعيان ميرزا حسن شيرازي، اعتراض عمومي بي‌نظيري عليه حكومت بوجود آورد كه پيامدهاي ناگوار واگذاري امتياز دخانيات ايران به بيگانگان را از ميان برد.
از اين رو مي‌توان تحريم تنباكو را كه در سال 1275 خورشيدي (1309 ه‍. ق) در پي حكم آيت‌الله ميرزاي شيرازي شكل گرفت، به عنوان سرسلسله جنبش‌هاي آزادي خواهانه در تاريخ معاصر ايران به شمار آورد. چرا كه مخالفت با واگذاري امتياز تجارت تنباكو به بيگانگان، بسترهاي همراهي تجدد‌خواهان و روحانيون را در كنار مردم بوجود آورد و آنها را به قيام عليه استبداد داخلي و استعمار خارجي ترغيب نمود. در این تحقیق سعی شده به این سوال که آیا میتوان روحانیت را به عنوان تها عامل پیروزی جنبش تنباکو دانست؟ پاسخ داده شود.
بنابراين در نوشتار حاضر ضمن مرور اجمالي اوضاع اقتصادي ايران در زمان قاجار، به شرح چگونگي اعطاي امتياز انحصار توتون و تنباكو به تالبوت خواهيم پرداخت و مخالفت علما و اوج‌گيري مخالفت‌هاي مردمي و نقش ميرزاي شيرازي را به عنوان مرجع عالي‌قدر جهان تشيع در جنبش تنباكو مرور خواهيم نمود. در ادامه به چگونگي لغو امتياز تنباكو و پايداري روحانيون و مردم در اين حركت بزرگ خواهيم پرداخت و ضمن بررسي پيامدها و تبعات جنبش تنباكو، در نهايت با نتيجه‌گيري، بحث حاضر را خاتمه خواهيم بخشيد.
اوضاع اقتصادي ايران در زمان قاجار
كشور ايران در عصر قاجار از لحاظ اقتصادي اوضاع آشفته‌اي داشت كه بخشي از آن به نظام استبدادي باز مي‌گشت كه نظام اقتصادي را نيز به صورت خانخاني، تيولداري و اقطاع‌داري اداره مي‌كرد. بر اين اساس كشور به بخش‌هاي نيمه مستقلي تقسيم شده بود كه در آن خان‌ها مي‌توانستند راه‌هاي تجاري را ببندند، از كاروان‌ها باج بگيرند و بدين ترتيب موانع رشد و پيشرفت تجاري را فراهم سازند. در اين سيستم كه تضعيف حكومت مركزي، مساوي با استقلال بيشتر بخش‌هاي نيمه مستقل بود، ايران به صورت كشوري عقب‌مانده و مبتني بر محصولات كشاورزي درآمده بود كه بيش از 80 درصد جمعيت آن در روستاها و ايلات براساس نظام ارباب ـ رعيتي به سر مي‌بردند.
بر اساس اين نظام كه زمين‌داران بزرگ بهره ناچيزي از سهم توليدات كشاورزي خود را به رعيت مي‌دادند، راه‌هاي توليدات فراوان اقتصادي و پيشرفت نيز سد مي‌گشت؛ چرا كه گردش آزاد سرمايه وجود نداشت و اقتصاد كاملاً جنبه معيشتي يافته بود. اين وضع نابسامان در كشاورزي، وقتي با ماليات‌هاي مضاعف و ظلم و ستم‌هاي فراوان همراه مي‌شد، شكل بسيار اسفباري را در روستاها ايجاد مي‌كرد.در واقع بي‌ عدالتي‌هاي اقتصادي، فاصله طبقاتي، كاهش دستمزد كارگران و تنزل ارزش پول كه در نارضايتي اقتصادي مردم مؤثر بودند، به همراه زوال اكثر صنايع دستي، تبديل بافندگان فرش به كارگراني كه براي دستمزد ناچيزي كار مي‌كردند، تنزل بهاي صادرات ايران در مقابل بهاي واردات از اروپا و افت وحشتناك قيمت نقره كه پول رايج ايران بود، نارضايتي عمومي را در ميان مردم افزايش داده بود. بنابراين از يك سو جا به جايي‌هاي اقتصادي و سياسي كه در اثر تماس با غرب در ايران به وجود آمده بود، به نارضايتي روز افزون اقتصادي مردم دامن مي‌زد2 و از سوي ديگر ضعف و ناتواني دولت باعث حضور و نفوذ گسترده‌ي ممالك قدرتمند اروپايي در ايران شده بود. به طوري كه نفوذ انگلستان وروسيه در ايران به انحاء مختلف به چپاول اموال و دارايي‌هاي ملي ايرانيان انجاميده بود.
امتياز بانك شاهنشاهي، بانك استقراضي، تلگراف هند و اروپا، كشتيراني در كارون، تأسيس قزاق‌خانه، شيلات خزر، انحصار دخانيات و ... كه عمدتاً به روس و انگليس اعطا شده بود، كشور را تا مرز مستعمره شدن پيش بردند. در اين بين انگلستان كه در دهه‌ي 1850 به عنوان بزرگ‌ترين طرف تجاري ايران، بيش از 50 درصد صادرات و واردات ايران را در دست داشت، در دوره‌ي پنجاه ساله‌ي مابين 1863 تا 1914 رشته امتيازهايي نيز در مورد بهره‌برداري يا انحصار مواد خام و توسعه‌ي زيربنايي از دولت ايران دريافت نمود.اين كشور در پايان سفر اول ناصرالدين‌شاه به فرنگ در سال 1872، از طريق يكي از اتباع خود به نام بارون جوليوس رويتر، امتياز احداث راه‌آهن، خطوط تلگراف، كشتيراني در رودخانه‌ها، بهره‌برداري از معادن و جنگل‌هاي دولتي و كارهاي زهكشي و آبياري (احداث قنوات) ايران را به مدت هفتاد سال دريافت نمود. همچنين بريتانيا موفق شد كه رويتر را در آينده براي گرفتن امتياز بانك، احداث جاده‌ها، خيابان‌ها و ايجاد كارخانه‌ها بر سايرين مقدم سازد. اين امتياز كه پس از پرداخت رشوه‌هاي كلان به شاه و صدر‌اعظم وي (مشيرالدوله سپهسالار) واگذار شده بود و تقريباً تمام منابع مهم ايران را به رويتر واگذار مي‌كرد، از سوي لرد كرزون به «اعطاي سند مالكيت ايران و تسليم كامل همه منابع يك دولت به خارجي‌ها» تعبير شد كه مانند آن را كسي هرگز نديده است.
به هر روي امتياز رويتر كه ادامه‌ي روند اعطاي امتيازات به بيگانگان در دوره‌ي قاجار بود، در نهايت با امتياز انحصار تجارت توتون و تنباكو ادامه پيدا كرد. با اين تفاوت كه در جريان اعطاي امتياز انحصار توتون و تنباكو، مردم ايران به رهبري علماء و روحانيون به پا خاستند و از حقوق حقه‌ي خود دفاع كردند. ..................


ترجمه انگلیسی به فارسی سایت تحقیق

برای پیدا کردن ما فقط کافیست «سایت تحقیق» را در گوگل سرچ کنید

ترجمه فارسی به انگلیسی سایت تحقیق
با کلیک روی +۱ ما را در گوگل محبوب کنید
Tel : 09118370377
Email : tahghighnet@yahoo.com
Telegram : @tahghighnet
channel: https://t.me/tahghighchannel
Instagram : tahghighnetinsta
www.tahghigh.net
2018 - 2007