پنج شنبه 21 آذر 1398
بازدید امروز : 5212 نفر
موتور جستجوی سایت نیازمندیهای دانشجویی موتور جستجوی پیشرفته مقالات و تحقیقات و ...
تلگرام سایت تحقیق
سفارش پیشینه پژوهش سفارش از طریق تلگرام یا واتس آپ
تحویل در محیط ورد : word
عنوان :

تأثیر نظریات ژئوپلتیکی بر استراتژی نظامی

عنوان سفارش :
تأثیر نظریات ژئوپلتیکی بر استراتژی نظامی
تعداد صفحه :
24
قیمت :
2500 تومان
تأثیر نظریات ژئوپلتیکی بر استراتژی نظامی
  • مقدمه
  • ژئوپولیتیک عبارت است از : درک واقعیتهای محیط جغرافیایی به منظور دستیابی به قدرت ، به نحوی که بتوان در بالاترین سطح وارد بازی جهانی شد و منافع ملی و حیات ملی را حفظ کرد ؛ به عبارت دیگر ژئوپولیتیک عبارت است از : علم کشف روابط محیط جغرافیایی و تأثیر آن بر سرنوشت سیاسی ملل .واژه¬ی استراتژی از ریشه¬ی یونانی strateeema است که خود از واژه¬ی strategos به معنای ژنرال ارتش مشتق شده است. Strategos به معنای ارتش و ago به معنای هدایت است. بنابراین واژه-ی مزبور به معنای هدایت ارتش است.به لحاظ تاریخی نیز Strategos عنوان افسران عالی¬رتبه¬ی ارتش بیزانس بوده که یک منطقه¬ی نظامی – مترادف با یک سپاه نظامی مدرن- تحت فرمان آنها قرار داشته است. معمولا Strategos حاکم منطقه¬ای نظامی بوده که نیروهایش را در آنجا گرد می¬آورد یا پایگاه نیروهایش را در آنجا قرار می¬داد؛ اما در عمل strateeema به مفهوم هر اقدام یا مانوری اطلاق شد که هدف آن فریب یا غافل¬گیری دشمن باشد و در نتیجه استراتژی نیز یک روش، طرح یا strateeema برای نیل به یک هدف تعریف شد.

  • بیان مسئله
  • پیدایش نظریه های ژئوپولیتیکی قرن حاضر در جهان غرب ، ناشی از فضای سیاسی خاص این دوران است . در اواخر قرن نوزدهم ، جهان شاهد پیشرفتهای فوق العاده ای درخصوص تسلط فیزیکی برجهان بوده است . پایه و اساس این تفکرات را ملل اروپایی بنیان نهاده بودن و سپس آمریکاییها نیز بر آن افزودند . در بحرانهای علمی بود که تفکر ژئوپولیتیکی قرن بیستم متولد شد ، به عبارت دیگر این علم زمانی خود را مطرح کرد که جدال بین طرفداران مادیت و معنویت برای هدایت جامعه ، با بهره گیری از علوم و فنون و تکنیک به اوج خود رسیده بود و دیگر انسانها به عنوان برادر و برابر به یکدیگر نگاه نمی کردند بلکه طبیعت آنان گرایش هجومی پیدا کرده بود و مسأله تنازع بقاء شکل می گرفت . در این برهه از زمان ، توسعه امپراتوری اروپا به تدریج کند شد و ناآرامی و تشنج در این منطقه بالا گرفت . فردریک راتزل آلمانی ، سهم بسزایی در تفکر فلسفی علوم طبیعی در آلمان داشت . راتزل و همفکران وی از جمله کسانی بودند که موفق شدند تأثیرات محیط را برقدرت سیاسی ملتها طبقه بندی کنند . گرچه راتزل ژئوپولیتیسین نبود ، به علم ژئوپولیتیک خدمات فراوانی نمود . افکار راتزل را یکی از شاگردانش به نام خانم سمپل ، به ایالات متحده آمریکا برد ولی جغرافیدانان فرانسوی از گرایش شدید راتزل نسبت به مسائل سیاسی خرسند نبودند . جغرافیا به عنوان یک اصل علمی ، در بریتانیا بیش از دیگر کشورهای قاره اروپا ، اهمیت و قداست یافت و جایگاه ویژه ای در تاریخ و فلسفه آن کشور پیدا کرد . مفهوم سیستم جهانی برای عملیات در جهان محدود کنونی ، تأثیر بسزایی در تفکر جغرافیایی آینده داشت و این دیدگاه را درخصوص خشکیهای جهان برای اولین بار سر هلفورد مکیندر مطرح کرد . وی هارتلند را ناحیه وسیعی می دانست که از اقیانوس منجمد شمالی تا نزدیکی کناره های آبی این منطقه ادامه داشت . وی معتقد بود که هارتلند بزرگترین دژ طبیعی روی کره زمین است و برای اولین بار پادگانهای زیادی به مراقبت از آن می پردازند که از لحاظ کمیت و کیفیت در حد بسیار خوبی است .

  • اهمیت و ضرورت تحقیق
  • هنوز هم تعریف متفق القولی درباره ژئوپلیتیک وجود ندارد. از منظر کلی، این رشته، حوزه‌ای از علوم است که روابط میان سیاست خارجی دولتها، روابط بین‌المللی و محیط طبیعی و جغرافیایی دولتها را بررسی می‌کند. علت بی‌مهری به ژئوپلیتیک در نیمه دوم سده بیستم به چندین عامل بر می‌گردد: نخست اینکه، بسیاری آن را تئوری نازیسم می‌پنداشتند. بنیانگذاران مکتب آلمانی ژئوپلیتیک، و بیش از همه کارل هاشوفر، به عنوان بنیانگذاران ایدئولوژی سیاست‌خارجی هیتلریسم با ایده "فضای حیاتی" بودند. خط مشی فکری که اساس آن بر مبنای توازن قدرت بود ( تا حدی به تئوری ژئوپلیتیک نزدیک بود) و ادعای برابری و موازنه همه را داشت در اروپا نتایج وحشتناکی همچون صدها جنگ را به بار آورد. همچنین در سده بیستم دو جنگ جهانی نسلهای زیادی را به کشتن داد. سلاح اتمی نیز در انتقاد از ژئوپلیتیک موثر بود. سلاح اتمی تا حد زیادی مسئول نابودی محصول سیاسی- نظامی خود یعنی ژئو استراتژی هستند که جنگ را نادرست و زیان‌بار و غیر اخلاقی می‌پندارد. انقلاب در علم و مهندسی و سپس انقلاب سبز و دیجیتال که منجر به کاهش زمان سفر و افزایش تولید غذا شد، مصرف نسبی مواد خام و انرژی را برای تولیدات ناخالص داخلی کمتر کرد. انسان‌ها در جهان ثروتمند، خیال باطل پیروزی نهایی بر مادر طبیعت و فضا را در سر می‌پروراندند. قلمروها به عنوان یک دارایی مفید و با ارزش، بی‌فایده در نظر گرفته شدند و کنترل آنها بی‌معنا به نظر می‌رسید. به نظرمی‌رسد زوال امپراطوری‌ها به دنبال ناتوانی در حفظ مستعمراتشان به همین سو حرکت می‌کرد. از دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ نظریه دیگری به منصه ظهور رسید بود که جایی برای ژئوپلیتیک نگذاشت– انتظار مرگ نزدیک "دولت" به عنوان یک نهاد که محکوم به از بین رفتن توسط سونامی جهانی اقتصادی بود.

  • روش تحقیق
    1. روش کتابخانه ای و اسنادی بوده است.
  • روش گردآوری اطلاعات تحقیق
    1. از کتابها و مقالات و پایان نامه های مرتبط با موضوع و اسناد و مطالب مرتبط با موضوع استفاده شده است.
  • مباحث نظری
  • نظریه های جهانی ژئوپولیتیک

    اسپایکمن و تئوری ریملند

    اظهار نظر ناشی از شیفتگی نسبت به نظریه های مکیندر – بدون حتی کلمه ای انتقاد – یکی از استادان فن به نام نیکولاس اسپایکمن را وادار کرد که به این نظریه پاسخ دهد . تفسیر اسپایکمن از اهمیت ارتباط هاتلند با حلقه اطراف آن ، اندکی با اظهارات مکیندر متفاوت است . مکیندر این محدوده را هلال داخلی و خارجی می خواند اما در بیان اسپایکمن ، این محدوده سرزمین حاشیه یا ریملند خوانده می شود که در محاصره آبهاست . این نظریه که سهولت حرکت در دریا ، امکان برقراری یک سلطه مافوق را که نمونه ای از ساخت ژئوپولیتیک جدید است ، امکانپذیر می کند ؛ در مقایسه با الگوی قبلی که کشوری را دارای قدرت مافوق می دانست که بتواند کنترل سرزمینهای وسیعی را در خشکی اروآسیا به عهده بگیرد ، متفاوت است . بنابراین اسپایکمن بیشتر بر دریا تأکید داشت . او معتقد بود قدرت دریایی است که قاره اروآسیا را ممتاز می کند و آن را به شکل یک واحد عمل کننده در می آورد و همچنین دریا ارتباط بین دنیای قدیم و جدید را امکانپذیر می کند . در نهایت وی قدرت دریایی را کلید استراتژی جهانی می دانست . دلیل اهمیت دادن اسپایکمن به ریملند در مقایسه با هارتلند ، از این جهت بود که به اعتقاد وی ، این منطقه امکان ترکیب قدرت بری و بحری را بهتر فراهم می کند .

    ماینگ و معیارهای انسانی

    بحث برسر هارتلند و ریملند ، توجه تعداد زیادی از جغرافیدانان سیاسی را به خود معطوف داشت . به همین علت در 1965 دونالد ماینگ در مقاله ای به جنبه های پویایی ارتباط ریملند و هارتلند توجه کرد . وی اظهار داشت : منطقه ای که مکیندر و اسپایکمن روی آن تأکید می کنند ، ناشی از تصور آنان از غیرقابل تغییر بودن مسائل استراتژیک است و چشم انداز محدود هر دوی آنان ناشی از صف بندی قدرتها در آن دوره بوده است . در حالی که استراتژیها ، تابع تکنولوژی اند ، بنابراین نمی توانند همیشه ثابت باشند . نباید تنها براساس چشم اندازهای طبیعی ، حکمی صادر کنیم بلکه باید به انسان با تمام پیوندهایش توجه کنیم ، زیرا از زمانی که در موازنه قدرت جهانی تغییراتی به وجود آمد ، کارکرد حقیقی و موقعیت سیاسی هر واحد سیاسی در ریملند نیز به موازات آن تغییر کرد . در سال 1962 یکی از محققان به نام هوسان با توجه به عواملی از قبیل تولیدات صنعتی و کشاورزی ، مدنیت ، توسعه شهری و توزیع منابع ، بخشی از هارتلند مکیندر را که مسکو تا دریای سیاه و از رودخانه ولگا تا دریاچه بایکال بصورت قوسی قرار داشت ، به عنوان بخشی حساس متمایز کرد و آن را قلب هارتلند نامید.
    جمع بندی جالب پاندز :
    روان شناسی جنگ سرد کشورهای بلوک غرب ناشی از استراتژی وسیع آنهاست . این استراتژی متأثر از ویژگیهایی است که عباتند از : توزیع جغرافیایی کشورهای دو بلوک به گونه است که احتمال دارد برخورد را بین آنها در ذهن القاء می کند . فشار کشورهای کمونیستی به طرف خارج از یک طرف و تلاش کشورهای غربی برای جلوگیری از این نفوذ از طریق کیفیت پیوند کشورهای قلمرو ریملند به منظور کاهش فشار نیروی مرکزی از طرف دیگر ، روشن می کند که اگر این وضعیت به همین صورت پیش برود ، تحلیل مکیندر ، اسپایکمن و دیگران نقش قابل توجهی در بیان حقیقت دارد . در گذشته ما همواره شاهد اعمال فشارهایی از طرف کشورهای کمونیستی به نواحی حاشیه بوده ایم ، اگر چه این فشارها به صورت طولانی ادامه نداشته ، با وجود این در پشت سر این فشارها ارتشهای اتحاد جماهیر شوروی سابق و در موارد اندکی ارتش چین قرار گرفته اند . این وقایع نشان می دهد که ارتباط زیادی بین ریملند و هارتلند به گونه ای که مکیندر مطرح کرده است موجود است .

    استراتژی در یک دوره جدید اقیانوسی :

    محققان با دلایل آشکار بطور مستقیم و غیر مستقیم ثابت کردند که ملاحظات عملیات بازدارندگی اتمی به وسیله غرب ، بر نظریه هارتلند مبتنی بوده است . وجود سلاحهای اتمی به منظور جبران عدم توازن احتمالی قدرت بین روسیه و غرب ، به سبب سودمندیهای استراتژیکی که از قبل با استفاده از نظریه مکیندر حاصل شده بود ، لازم به نظر می رسید . قدرتهای هسته ای با تجهیز غیر موثر سطح این کشتیها ، باب جدیدی گشوده اند . قابل کشتیرانی شدن و تردد در اقیانوس اطراف قطب شمال به وسیله زیردریائیها ، افسانه شکست ناپذیری هارتلند را بر هم می زند و بدین وسیله جزیره جهانی در حقیقت به صورت یک جزیره آزاد در می آید . بنابراین گشایش اقیانوس طبق عقیده کلازوتیس به وقوع می پیوندد . طبق نظر والترز : وقتی زیردریاییها در آینده به صورت کشتیهای زنده تجاری فعالیت کنند ، حوضه اقیانوس قطب شمال به یک دریای استراتژیک با تضمینهای وسیع ژئوپولیتیکی درخواهد آمد .

    تحولات ژئوپولیتیکی در نیمه قرن بیستم

    گاهی ممکن است تفکرات ژئوپولیتیکی در سطح نظریه های بزرگ ، محققان خود را گمراه کند ، زیرا بعضی نظریه های ژئوپولیتیکی ممکن است بصورت نظریه براحتی قابل ارائه باشند اما در عمل غیر ممکن جلوه کنند . یکی از منافع امنیتی و حیاتی ایالات متحده آمریکا ، بازداشتن روسیه از تسلط بر مناطق حاشیه ای اروآسیاست که در درستی این امر ، هیچ تردیدی وجود ندارد . از دیدگاه آمریکاییها ، یک اروپای متحد ممکن است در نگهداری سد ریملند ، در برابر فشارهای روسیه شکست بخورد . همچنین پدیدار شدن یا حتی امکان پدیدار شدن آن بطور جدی ، ممکن است عمل نظامی روسیه را تحریک کند . اسپایکمن از این می ترسید که مبادا منطقه حاشیه ای اروپا چنان منظم باید که به واسطه یک عدم توازن ، قدرت را در جزیره جهانی تهدید کند و این امر منافع را به خطر بیندازد .

    استراتژی جهانی در عصر فضا

    در 1943 مکیندر دیگران را متوجه این نکته کرد که رویای قدرت هوایی را درسر بپرورانند ، زیرا این قدرت هوایی است که می تواند به عنوان یک عنصر بازدارنده مطلوب در برابر ناوگانهای دریایی و نیروهای زمینی وارد عمل شود . مکیندر بعدها متقاعد شد که درطول تاریخ جنگها هیچ قدرتی وجود نداشته که بتواند جانشین نیروی هوایی شود . سلاحهای هسته ای نیز جزیی ضروری از نیروی هوایی در امور استراتژیک بشمار می آید .

    عوامل موثر در ژئوپولیتیک

    عواملی که در ژئوپولیتیک موثرند به دو دسته عوامل ثابت و عوامل متغیر تقسیم بندی می شوند . عوامل ثابت همان پدیده های طبیعی و جغرافیایی طبیعی و جغرافیایی و عوامل متغیر که ممکن است برخی از آنها نیز منشأ طبیعی داشته باشند ، به دلیل مطرح بودن نقش کمیت در آنها ، جزء عوامل متغیر محسوب می شوند . موقعیت جغرافیایی در بین عوامل ثابت و انسان در بین عوامل متغیر ، نقش دو قطب اصلی را درتحلیلهای ژئوپولیتیکی ایفا می کنند .
    الف ) عوامل ثابت ژئوپولیتیک : 1- موقعیت جغرافیایی : اساساً موقعیت عبارت است از چگونگی قرارگرفتن یک نقطه در سطح کره زمین که خود دارای دو حالت عمومی و نسبی و خصوصی یا ریاضی است . شکلهای مختلف موقعیت نیز به موارد ذیل تقسیم می شوند : 1) موقعیت دریایی 2) موقعیت ساحلی 3) موقعیت بری یا مرکزی 4) موقعیت استراتژیک .
    2- فضا : مفهوم فضا شامل سرزمینهایی است که انسان توانسته در آنجا سکونت گزیند یا به گونه ای در آن دخل و تصرف کند . بنابراین قلمرو فضایی ژئوپولیتیک با توسعه و پیشرفت تکنولوژی گسترش می یابد .
    3- وسعت خاک : برخلاف گذشته ، اکنون دیگر ارزش مبنایی و تعیین کننده ای برای مقایسه کشورها با یکدیگر ندارد .
    4- وضع توپوگرافی : همان شکل خارجی زمین و شامل پدیده های مختلفی می باشد و به اقسام مختلفی تقسیم می شود مانند 1) مرزها 2) شبکه آبها 3) ناهمواریها 4) شکل کشور .

    تحقیقهای مشابه
    تأثیر نظریات ژئوپلتیکی بر استراتژی نظامی
    24 صفحه - 2500 تومان
    تأثیرنظریات ژئوپلتیکی بر استراتژی نظامی روش تحقیق
    18 صفحه - 2500 تومان
    ترجمه مقاله و تحقیق - بر زمان دوره ای دریافتی NPD استراتژی تولید و فرایندهای - npd تأثیر استراتژی 28
    40 صفحه - 12000 تومان

    ترجمه انگلیسی به فارسی سایت تحقیق

    برای پیدا کردن ما فقط کافیست «سایت تحقیق» را در گوگل سرچ کنید

    ترجمه فارسی به انگلیسی سایت تحقیق
    رفرنس نویسی با نرم افزار endnote سایت تحقیقصحافی پایان نامه رساله مقاله کتاب سایت تحقیق
    با کلیک روی +۱ ما را در گوگل محبوب کنید
    صفحه اصلی| تحقیق | تحقیق های آماده | ترجمه | ترجمه آماده | کار آماری | کار آماری آماده | طرح کارآفرینی | نما و پلان

    Tel : 09118370377
    Email : tahghighnet@yahoo.com
    Telegram : @tahghighnet
    channel: https://t.me/tahghighchannel
    Instagram : tahghighnetinsta
    www.tahghigh.net
    2019 - 2007