دوشنبه 7 بهمن 1398
بازدید امروز : 4992 نفر
موتور جستجوی سایت نیازمندیهای دانشجویی موتور جستجوی پیشرفته مقالات و تحقیقات و ...
تلگرام سایت تحقیق
سفارش پیشینه پژوهش سفارش از طریق تلگرام یا واتس آپ
تحویل در محیط ورد : word
عنوان :

روابط ایران و عربستان

عنوان سفارش :
روابط ایران و عربستان
تعداد صفحه :
23
قیمت :
2500 تومان

روابط ایران و عربستان به مجموعه مراودات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی بین ایران و عربستان گفته می‌شود. این روابط هیچگاه در سطح مطلوب برقرار نبوده است. بعد از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ روابط دو کشور تیره‌تر و خصمانه‌تر شد و تاکنون بارها منازعات نظامی و دیپلماتیک بین دو کشور رخ داده است. هر دو کشور مدعی صیانت و رهبری بر سایر کشورهای مسلمان خاورمیانه هستند که در این بین ایران به عنوان یک کشور شیعه مذهب و عربستان سعودی به عنوان یک کشور سنی مذهب، اختلافات اعتقادی و سیاسی متعددی دارند که معمولاً منافعی متضاد را برای یکدیگر ترسیم کرده است. حمایت عربستان از صدام حسین در جنگ ایران و عراق و حمایت ایران از شیعیان یمن در نزاع یمن (۲۰۱۰–۲۰۰۹) نمونه‌ای از اختلافات و درگیری‌ها است. همچنین دو کشور اختلافات مرزی در خلیج فارس با یکدیگر دارند که بیشتر به سبب بهره‌برداری بیشتر از منابع هیدروکربنی خلیج فارس (نفت و …) است.بر اساس اسناد منتشر شدهویکی‌لیکس، عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه عربستان خواستار حمله نظامیِ ایالات متحده امریکا به ایران و متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران بوده است. او در آوریل ۲۰۰۸ به ریان کروکر سفیر ایلات متحده در عراق و ژنرال دیوید پترائوس گفته بود «سر افعی را قطع کنید». سفیر عربستان در واشنگتن، عادل الجبیر، از توصیه‌های مکرّرِ ملک عبدالله به امریکا درباره حمله نظامی به ایران و متوقف کردن برنامه هسته‌ای این کشور یاد کرده است.‌روابط‌ ایران‌ و عربستان‌، از آغاز تا پایان‌ حكومت‌ پهلوی‌، فراز و نشیبهای‌ فراوانی‌ را طی‌ كرده‌ است‌. دو كشور، در مسیر روابط‌ خود، گاه‌ بر سر مسائل‌ منطقه‌ای‌ و مسائل‌ فرهنگی‌ و مذهبی‌ در برابر یكدیگر ایستاده‌اند و گاه‌ نیز بر سر منافع‌ مشترك‌ با هم‌ همكاری‌ كرده‌اند. به‌ عبارت‌ دیگر، ایران‌ و عربستان‌، در حدود شصت‌ سال‌ روابط‌ متقابل‌، اختلافها و وجوه‌ مشترك‌ گوناگونی‌ داشته‌اند. دامنه‌ اختلافات‌، بر سر مسائل‌ فرهنگی‌ و سیاسی‌، گاه‌ به‌ آن‌ حد رسیده‌ است‌ كه‌ دو كشور به‌ناچار با یكدیگر قطع‌ رابطه‌ كرده‌اند.با وجود مسائل‌ اختلاف‌برانگیز مذهبی‌ و فرهنگی‌ و سیاسی‌ و اقتصادی‌، ایران‌ و عربستان‌، به‌علت‌ منافع‌ مشترك‌ برآمده‌ از مسئولیتهای‌ بزرگ‌تر منطقه‌ای‌ برای‌ تأمین‌ امنیت‌ و رویارویی‌ با چالشهای‌ داخلی‌ و خارجی‌، ناگزیر به‌ كنار گذاشتن‌ اختلافها بوده‌اند و با تأكید بر دوستیها و منافع‌ دوجانبه‌ توانسته‌اند چالشهای‌ مذكور را از سر راه‌ بردارند و امنیت‌ و ثبات‌ را در منطقه‌ خلیج‌ فارس‌ و شرق‌ عربی‌ برقرار كنند.

عربستان و ضرورت اصلاح سياست هاي منطقه اي

در عصر جهاني شدن و با شكل گيري زمينه هاي نظام چندقطبي در سطح بين المللي، موضوع همكاري هاي منطقه اي به عنوان زيرساخت اصلي تقويت روند جهان چند قطبي بيش از گذشته ضرورت يافته است. الگوي پيشرفته در زمينه منطقه گرايي را بايد در اتحاديه اروپا جستجو كرد. در اين اتحاديه وجود پارلمان، كميسيون سياست خارجي، قانون اساسي واحد (پيمان ليسبون) و واحد پول مشترك ازجمله اقدامات اساسي كشورهاي اروپايي در ايجاد يك اتحاديه منطقه اي با مختصات كاملي از اشتراك پذيري بوده است؛ هرچند در مسير تحقق اروپاي واحد مشكلاتي نيز قابل مشاهده است، اما به نظر مي رسد اين كشورها گام هاي بلندي در اين مسير برداشته اند. بي ترديد پديداري ذهنيت ضرورت تشكيل اتحاديه اروپايي در بين كشور هاي اين قاره مهم ترين مولفه قوام بخش در اين زمينه تلقي مي شود. در منطقه خاورميانه نيز فارغ از دسته بندي هاي جغرافيايي مختلفي كه درخصوص چينش كشورها وجود دارد، ايجاد پيمان هاي منطقه اي به عنوان سنگ زيرين شكل گيري اتحاديه ها يا سازمان هاي منطقه اي به عنوان يك اقدام موثر در مسير رشد و توسعه ملي و منطقه اي مورد عنايت جدي است. اگرچه در ذيل قاره آسيا تشكل هاي مختلفي در حال فعاليت هستند، اما به دليل ساختارهاي متفاوت سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي موضوع يكسان سازي حوزه هاي مختلف ازجمله سياست خارجي و اقتصاد در اين قاره بسيار دشوار است. بي ترديد يكي از زمينه هاي شتاب دهنده به اصل يكسان سازي در اتحاديه اروپا معطوف به اشتراكات حداكثري در بين اين كشورها در عرصه هاي مختلف سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي است. اگرچه نگاه هاي متفاوت در بخش هاي گوناگون در مناطق مختلف قاره كهن آسيا چشم انداز بروز نگاه مشترك را تيره كرده است، اما بايد توجه داشت اين نقيصه نبايد به عنوان عامل مختل كننده براي همكاري هاي درون منطقه اي ايفاي نقش كند. بسياري از صاحب نظران مسائل بين المللي معتقدند نگاه حاكم بر بسياري از كشورهاي آسيايي و بخصوص در منطقه خاورميانه همچنان در قالب تئوري مركز و پيرامون تبلور مي يابد. در اين چارچوب سياست خارجي غيرمستقل باعث شده اين كشورها در بزنگاه هاي تصميم گيري در حوزه ديپلماسي به رويكرد موجود در مركز توجه كنند. به عنوان نمونه، تاثيرپذيري سياست خارجي رياض در قبال ديگر كشورها ازجمله جمهوري اسلامي ايران متاثر از سياست هاي آمريكا و برخي لابي هاي داخلي حداقل در 2 دهه گذشته بوده است. در سال هاي اخير روابط تهران رياض به دليل وجود چنين روند گفتماني با فراز و نشيب هايي همراه بوده است. از سوي ديگر، حتي رويكرد عربستان سعودي در قبال برخي تحولات منطقه اي ازجمله جنگ غزه يا جنگ لبنان در آگوست سال 2006 باعث شده نقش مستقل رياض به عنوان يك بازيگر عربي موثر در روند معادلات منطقه و كشوري تاثيرگذار در جهان اسلام بسيار ضعيف شود كه اين موضوع به دليل همسويي با نقطه نظرات منطقه اي دولت آمريكا قابل ارزيابي است. متهم كردن جنبش مقاومت حزب الله به تنش آفريني درخصوص چرايي پديداري جنگ لبنان از سوي مقامات عربستاني در حالي صورت گرفت كه افكار عمومي جهان بر جنگ طلبي تل آويو در روشن كردن آتش جنگ 33 روزه صحه گذاردند. اگرچه مقامات رياض با تغييرات صورت گرفته در جنگ 33 روزه مبتني بر روند پيروزي هاي حزب الله به چرخش رويكرد خود وادار شدند، اما كارنامه منفي رياض در حمايت از رژيم صهيونيستي و همچنين نكوهش سياست مقاومت محوري حزب الله باعث شد تا دولت سعودي با افول شديد جايگاه خود در سطح منطقه روبه رو شود. اگرچه انتظار مي رفت عبرت هاي جنگ 33 روزه براي جهان عرب، مقامات عربستاني را به تصحيح رويكردهاي خود در قبال مقاومت مشروع مردم فلسطين و لبنان در برابر مشي توسعه طلبي رژيم صهيونيستي بكشاند، اما شروع نسل كشي اسرائيل در غزه، اين انتظار و اميد را به ياس مبدل كرد. در حالي كه در بسياري از كشورهاي جهان موضع دولت ها و ملت ها بر محور محكوميت گسترده جنايات رژيم صهيونيستي استوار شد، اما دولت عربستان با اتخاذ سياست سكوت در قبال اين جنايت ها، حتي از شكل گيري واكنش هاي مردمي از طريق راهپيمايي و تظاهرات خياباني نيز جلوگيري كرد. فتواي مفتي اعظم عربستان درباره ممنوعيت تظاهرات ملت هاي مسلمان در حمايت از مردم بي دفاع غزه خشم بسياري را برانگيخت. حتي علماي الازهر مصر اين فتوا را بشدت محكوم كردند. اين علما فتواي مفتي عربستان را باطل و غيرشرعي دانستند و خواستار سياسي نشدن فتواي ديني و لحاظ نكردن منافع حكام عرب در آنها شدند. شيخ عبدالحميد الاطرش، رئيس كميته فتواي الازهر، اظهارات مفتي عربستان را فاقد هر گونه توجيه شرعي دانست و تاكيد كرد، صادركننده اين فتوا همدست رژيم صهيونيستي در كشتار مسلمانان، كودكان و زنان در غزه است. وي خاطرنشان كرد سزاوار بود مفتي عربستان تمام مسلمانان را به جهاد دعوت مي كرد، چراكه جهاد فرضيه هر مسلمان براي آزادسازي سرزمين هاي اشغال شده اسلامي است. در حالي كه در موريتاني و ونزوئلا، قطع روابط سياسي با تل آويو مورد توجه قرار گرفت و حتي سفير رژيم صهيونيستي از كاراكاس اخراج گرديد، نقش منفعل برخي كشورهاي عربي بويژه عربستان سعودي براي افكار عمومي جهان عرب مايه تاسف شد.تركي الفيصل، رئيس سابق دستگاه اطلاعاتي عربستان كه سفارت عربستان در انگليس و آمريكا را نيز تجربه كرده، معتقد است در فاجعه غزه دولت آمريكا به هيچ وجه يك طرف بي گناه نيست. دولت جورج بوش نه تنها يك ميراث شوم در منطقه از خود باقي گذاشت و باعث مرگ هزار عراقي و اعمال شكنجه و جنايات غيرانساني در زندان ابوغريب شد، بلكه با اتخاذ مواضع ظالمانه باعث به راه افتادن حمام خون در غزه شد. بنابراين دست او به خون فلسطيني هاي بي گناه آلوده است. فيصل مي گويد: دولت آمريكا بايد در آينده سياست هايش در قبال مساله فلسطين و اسرائيل را مورد تجديدنظر اساسي رئيس سابق دستگاه اطلاعاتي عربستان با اشاره به نامه رئيس جمهور اسلامي ايران به ملك عبدالله، پادشاه عربستان در جريان جنگ 22 روزه غزه تاكيد كرد: در نامه دكتر احمدي نژاد به طور تلويحي با اشاره به نقش عربستان به عنوان رهبر جهان عرب و جهان اسلام از رياض خواسته شده بود نقش موثرتر و خصمانه تري عليه قتل عام و كشتار فرزندان خودتان در غزه ايفا كنيد. تركي فيصل، شناسايي دو فاكتوري رهبري پادشاه عربستان از طرف يكي از رقباي سرسخت رياض (ايران) بيانگر اوج اتحادي است كه اين جنگ در كل منطقه و بين شيعه و سني ايجاد كرد. فيصل بر اين باور است با تمام اين اوصاف پادشاهي عربستان در برابر خواسته ها مقاومت كرد، اما بايد توجه داشت كه تداوم اين گونه مقاومت ها روز به روز مشكل عربستان را بيشتر مي كند. مواضع رياض در قبال جنگ 22 روزه غزه باعث شد پادشاه عربستان تحت فشارهاي داخلي و خارجي تغييرات بي سابقه اي در هرم قدرت سياسي اين كشور به وجود آورد.
به عقيده ناظران، اين تغييرات با هدف سرپوش گذاشتن بر موضع ضد فلسطيني رياض در جنگ اسرائيل عليه غزه صورت گرفت. ملك عبدالله در اين ترميم سياسي 4 وزير را بركنار كرد و در حكمي شيخ عبدالله آل شيخ را به عنوان رئيس جديد شوراي مشورتي عربستان منصوب كرد. وي همچنين با تجديدنظر در ساختار هيات علماي عربستان رئيس جديدي براي آن برگزيد. سياست خارجي رياض در قبال ديگر كشورها حداقل در 2 دهه گذشته متاثر از سياست هاي آمريكا و برخي لابي هاي داخلي بوده است

موضع دور از انتظار مقامات عربستاني در ناديده گرفتن جنايت رژيم صهيونيستي در غزه باعث شد يكي از مولفه هاي گسست در روابط تهران رياض كه ناشي از بي تحركي رياض در قبال تعدي عليه پاره تن جهان اسلام بود، پديدار شود.ناخرسندي مقامات ارشد جمهوري اسلامي ايران از سياست رياض درباره جنگ غزه باعث شد مقامات عربستاني در اقدامي غير قابل توجيه و متاثر از سياست برخي كشورهاي غربي ازجمله آمريكا به انجام انگشت نگاري از زائران ايراني مبادرت ورزد؛ اما رفتار ناشايست عربستان با حجاج ايراني با واكنش تند مقامات ايراني روبه رو شده است. معاون سازمان حج و زيارت اعلام كرد، خاستگاه اصلي رفتار هاي نامناسب با زائران ايراني ناشي از تاثيرات تبليغات وهابيون است. اين مقام مسوول خاطرنشان مي كند، مسوولان نظام جمهوري اسلامي ايران نسبت به رفتارهاي صورت گرفته با برخي حجاج ايراني عكس العمل نشان داده و در سطوح مختلف همانند وزارت خارجه و دفتر رياست جمهوري اين موضوع را پيگيري كرده اند. مقامات عربستاني اصرار دارند، سليقه هاي فردي باعث بروز چنين برخوردهايي شده است. اين رفتار نامناسب مقامات رياض حتي واكنش مقامات حوزوي را نيز برانگيخته است. در همين خصوص آيت الله مكارم شيرازي از مراجع عظام تقليد معتقد است، چنانچه وهابيون افراطي به رفتارهاي ناشايست خود ادامه دهند، عمره مفرده بايد تحريم شود. در حال حاضر با توجه به تداوم برخورد نامناسب ماموران سعودي با حجاج ايراني به نظر مي رسد تخطي دولت سعودي از مقررات مربوط به حفظ حرمت زائران باعث شده فضايي سرد بر روابط تهران رياض حاكم گردد. چندي پيش نيز وزيرخارجه عربستان در اظهاراتي تحريك آميز عليه جمهوري اسلامي ايران در قاهره از اعراب خواست بر ضد آنچه چالش ايران خواند، متحد شوند.سعودالفيصل در گشايش نشست عادي وزيران امورخارجه كشورهاي عضو اتحاديه عرب در قاهره خواستار ديدگاه مشترك عربي براي تعامل با آنچه چالش ايران خواند، شد. در نگاه اجمالي به 3 مولفه گسست در روابط تهران رياض ازجمله بي توجهي عربستان به نقش و جايگاه خود در جهان اسلام و نقش انفعالي در قبال جنگ غزه، برخورد نامناسب با حجاج ايراني و اظهارات اخير ضدايراني وزير خارجه عربستان در قبال نقش ايران در منطقه موضوعاتي هستند كه خاستگاه اصلي آن را بايد در سياست مركز محور رياض دنبال كرد. به عبارت ديگر، كنشگري عربستان در 3 رفتار مغاير با منافع ملي اين كشور همگي متاثر از رويكردهاي بازيگران فرامنطقه اي ازجمله ايالات متحده نسبت به جمهوري اسلامي ايران است. مقامات سعودي در هر شرايطي به تصويب روابط خود با تهران همت گماشته اند كه الزام همكاري هاي منطقه اي براي ايجاد روند مستقل منطقه اي بيش از گذشته نمايان شده است. مقامات سعودي در شرايطي ميزان تاثيرپذيري از سياست هاي خود از رويكردهاي آمريكا را افزايش داده اند كه پس از شكل گيري حادثه يازدهم سپتامبر، بيشترين حملات كاخ سفيد متوجه مقامات سعودي بود. در معرض اتهام قرار گرفتن 14 مظنون تروريستي عربستاني تبار كافي بود تا حجم تهاجم تبليغاتي واشنگتن در قبال ريشه هاي حادثه 11 سپتامبر متوجه عربستان سعودي شود. به اعتقاد بسياري از كارشناسان، دولت سعودي بايد ضمن وقوف به نقش تكليفي خود در زمينه از حمايت مردم مظلوم فلسطين مطابق توافق سران عرب در سال 2002 مبني بر پيگيري تحقق آرمان تشكيل دولت فلسطيني با حضور تمامي گروه هاي فلسطيني، به بازنگري در ديپلماسي خود بپردازد. از سوي ديگر، اصلاح برداشت ها از نقش جمهوري اسلامي ايران در منطقه در دستگاه ديپلماسي رياض، اين قابليت اساسي را به همراه خواهد داشت كه مناسبات تهران و رياض در بستر ضرورت همكاري 2 كشور بزرگ در منطقه و جهان اسلام، روند تقويت زا را به خود گيرد. در مباحث بين المللي، متاسفانه دولت ها نه براساس واقعيت هاي موجود بلكه براساس برداشت خود از واقعيت ها دست به عمل مي زنند كه اين روند نادرست در حال فزوني است.

  • چالش ها
  • امروز در ایران نمی توان کسی را پیدا کرد که نسبت به عربستان سعودی نگرش مثبتی داشته باشد.البته این احساس تا حدود زیادی متقابل است به این معنا که در عربستان سعودی نیز عمدتا نگرش منفی نسبت به ایران وجود دارد.ریشه این بدبینی متقابل به غیر از عوامل تاریخی به اختلاف نظر های گسترده ای باز می گردد که ایران و عربستان در بسیاری از موضوعات منطقه ای با یکدیگر دارند.این اختلافات باعث ایجاد تنش های گسترده در روابط میان دو کشور شده است به گونه ای که در نتیجه انباشت اختلافات فیما بین، شاهد دیواری بلندی از بی اعتمادی میان ایران و عربستان هستیم.

  • سابقه اختلافات
  • با وجود اینکه محمد رضا پهلوی باعث جدا شدن بحرین از ایران شد اما تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بواسطه اینکه وی ژندارم غرب در خلیج فارس بود حاکمان سعودی عربستان هیچگاه به خود اجازه بروز دشمنی علیه ایران را ندادند. پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و امضای معاهده کمپ دیوید میان مصر و اسراییل در سال 57 فرصت مناسبی برای افزایش نفوذ منطقه ای عربستان ایجاد کرد اما این خوشحالی باعث پنهان شدن نگرانی بزرگ خاندان سعودی از صدور انقلاب اسلامی ایران نشد.البته گفتمان رایج دولت ایران نیز در آن سال ها صدور انقلاب بود.حمایت های گسترده مادی عربستان سعودی از رژیم صدام در جریان جنگ تحمیلی نیز واقعیت پنهانی نیست که کسی از آن خبر نداشته باشد. ریاض در هشت سال جنگ یکی از متحدان اصلی بغداد علیه تهران بود و بی تردید معنای این حمایت های عربستان چیزی جز دشمنی آشکار با ایران نبود.شاید کشتار زائران ایرانی در بیت الله الحرام می توانست با هماهنگی هایی مانند آنچه که امروز در مراسم حج شاهد آن هستیم، رخ ندهد اما هر چه بود این اقدام سعودی ها در ایران، اقدامی خصمانه بود.روابط ایران و عربستان در دهه هفتاد از یک آرامش نسبی برخوردار بود، آرامشی که بعدها بسیاری متوجه شدند که نشانه یک طوفان بزرگ بود. پیشرفت های ایران پس از جنگ و سقوط صدام حسین زمینه لازم برای افزایش قدرت و نفوذ ایران در خاورمیانه را فراهم کرد. از این رو به سرعت چالش های تهران-ریاض شکل منطقه ای به خود گرفت و در بیشتر پرونده های منطقه سایه این چالش ها ظاهر شد.در همه این سال ها عربستان، ایران را متهم کرده که در مسایل مرتبط به جهان عرب دخالت می کند و یا تهران به دنبال توسعه تشیع در خاورمیانه است.ایران نیز سعودی ها را متهم به فتنه انگیزی مذهبی در منطقه می کند و معتقد است که سیاست های عربستان، امنیت خاورمیانه را تهدید کرده است.لیست اتهامات میان طرفین بسیارطولانی است، اتهاماتی که نشان دهنده اختلافات ریشه دار طرفین است. در حال حاضر عمده ترین اختلافات ایران و عربستان در حاضر شامل موارد ذیل است:

      الف) مساله فلسطین
      ب) آینده سیاسی عراق
      ج) بحران سوریه
      د) لبنان
      ه)بحرین
      و)...
    البته با وجود دخالت های گسترده عربستان در پرونده هسته ای ایران، می بایست این پرونده و پرونده امنیت انرژی در خلیج فارس را خارج از دستور کار ریاض دانست چرا که طرف مقابل ایران در این پرونده ها بطور مستقیم ایالات متحده امریکاست.این دو پرونده، به خاطر ویژگی های منحصر بفردی که دارند در اشل های جهانی در حال بررسی هستند.ویژگی هایی که از یک سو تهدیدات بزرگ و از سوی دیگر فرصت های بی نظیری برای ایران فراهم می کنند.

    ریشه های اختلافات

    بگذارید ابتدا دو واژه عرب و عربستان سعودی را از یکدیگر جدا کنیم. با وجود اینکه خاندان حاکم بر عربستان سعی می کند وکالت تام الاختیار واژه "عرب"را بر عهده داشته باشد اما چنین وکالتی هیچگاه مورد پذیرش بسیاری از عرب ها قرار نگرفته است. به عنوان مثال در مصر ، عربستان سعودی پس از اسراییل بدترین جایگاه را در میان افکار عمومی این کشور دارد و یا در عراق بسیاری از شهروندان این کشور، عربستان سعودی را به عنوان عامل اصلی انفجارهای تروریستی این کشور می دانند.بسیاری معتقدند که این اختلافات ناشی از رقابت های منطقه ای ایران و عربستان است اما نمونه های متعددی می توان یافت که نشان می دهد که اساساً ساختار تعامل طرفین مدت هاست که از الگوی رقابت خارج شده و عملا به تقابل رسیده است.
    به عنوان مثال تلاش گسترده عربستان برای تحریم نفتی ایران بطور کلی خارج از چارچوب رقابت است و با توجه به اهمیت نفت در صادرات ایران، آشکارا یک اقدام خصمانه تلقی می شود.

    عدم وجود منافع مشترک میان ایران و عربستان در بسیاری از پرونده ها نیز باعث تشدید اختلافات میان طرفین شده است.به عنوان مثال با وجود اینکه ایران و ترکیه در برخی از پرونده های منطقه ای مانند بحران سوریه یا پرونده عراق اختلاف نظر جدی دارند اما منافع مشترک مانع از این می شود که سطح تعامل تهران-آنکارا به تقابل برسد.اما در رابطه با ایران و عربستان موضوع کاملا متفاوت است چرا که در الگوی تقابل آنها، معادلاتی با حاصل جمع جبری صفر مشاهده می شود؛برد تهران باخت ریاض و بر عکس.شکاف عمیق مذهبی میان ایران و عربستان (شیعی-وهابی)نیز یکی از عوامل اصلی اختلافات طرفین است. نمی توان ریشه اختلافات ایران و عربستان را به دخالت های بیگانه ارتباط داد.البته تردیدی نیست که این دخالت ها نقش مهمی در تیره شدن روابط دو کشور دارند اما اختلافات طرفین ریشه دار تر از این است که با برطرف شدن دخالت های بیگانه حل و فصل شود.

    تحقیقهای مشابه
    سیلست جمهوری اسلامی ایران در رابطه با روابط بین الملل
    21 صفحه - 3500 تومان
    بررسی روابط ایران و ارمنستان
    16 صفحه - 3000 تومان

    ترجمه انگلیسی به فارسی سایت تحقیق

    برای پیدا کردن ما فقط کافیست «سایت تحقیق» را در گوگل سرچ کنید

    ترجمه فارسی به انگلیسی سایت تحقیق
    رفرنس نویسی با نرم افزار endnote سایت تحقیقصحافی پایان نامه رساله مقاله کتاب سایت تحقیق
    با کلیک روی +۱ ما را در گوگل محبوب کنید
    صفحه اصلی| تحقیق | تحقیق های آماده | ترجمه | ترجمه آماده | کار آماری | کار آماری آماده | طرح کارآفرینی | نما و پلان

    Tel : 09118370377
    Email : tahghighnet@yahoo.com
    Telegram : @tahghighnet
    channel: https://t.me/tahghighchannel
    Instagram : tahghighnetinsta
    www.tahghigh.net
    2020 - 2007